Saçlar ; keratin artı amino asitler denilen proteinlerden oluşur  ve her saç teli  bir elektrik kablosu gibidir. İç korteksi saran bir dış kılıf, ya da kütikül (üst deri)lere sahiptir. Kütiküller ısı ve fırçalama gibi istismarlara bir noktaya kadar dayanabilir.

Aşağıdaki ipuçları ile saçlarınız daha sağlıklı olabilir;

Dikkatli Olun:

Dikkatli olun. ”Duştan sonra saçlarınız kuruduğunda, saç uzunluğu yüzde 30 gerilmiş olabilir,” diyor Londra’daPhilip Kingsley, Ph.D., Saç Bilimci (saç ve saç derisi uzmanı). New York’lu bir saç stilisti olan Sarah Potempa ise; duşta, ”Şiddetsiz su saçlarınızı, kabarmaz yapar. Duştan sonra saç kremini saçlarınızın uçlarına uygulayın böylece saçlarınızı daha yumuşak ve daha az kabarmış olarak elde edersiniz” diyor.

Her sabah duş sonrası saçlar kurutma işlemine maruz kaldığında, mutlaka alarm veya herhangi bir şeyin yanlış olduğuna dair bir işaret vermez. Hergün bu işlemi uygulayan kimselerde  her seferinde yaklaşık 100 saçteli kaybedilebilir ve bu tamamen normaldir. Ve bundan daha fazlasını kaybettiğinizi  düşünseniz bile, normal şartlarda kafa derimizin üzerinde en az 100.000 saç kökümüz vardır. Bu yüzden gözle görülür bir şekilde saç görünümünü değiştirmeden saç fırçanızda bir veya iki avuç  saç birikmesinin mümkün olduğunu unutmayın.

Yukarıda bahsettiğimiz şekilde saçlarınız döküldüğünde paniğe kapılmayın. Çünkü, 100.000 saç kökümüz var ve bu saç kökleri sürekli kendini yenilemektedir. Yeni saçlarınızın yolda olduğundan şüpheniz olmasın.

Bu dökülmelerin dışında banyo sonrasındaki günlük hayatınızda da sürekli dökülmeler yaşıyor ve kafa derinizde yağlı bir görünümle birlikte belirgin açıklıklar görüyorsanız bir hekime başvurmanın zamanının geldiğini anlamalısınız.

Aşağıdaki Doğal Şampuanlardan  içeriğini ve özelliklerini okuyarak kendinize uygun olanını seçmelisiniz.

Her bireyin saç yapısı, saç derisi farklı ihtiyaçlara sahiptir ve kullanacağınız şampuanı da bu doğrultuda seçmelisiniz.

LAVANTA YAĞLI ŞAMPUAN
İçindekiler: Lavanta yağı, zeytinyaprağı, zeytin yaprağı ekstraktı, saponin ekstraktı, potasyum hidroksit, coco yağı, sodyum klorür, polyquartenium 7, mpg, deionize su içermektedir.

Faydaları: Kuru ve çatlak deri lavanta yağı ile ovulursa nemlenir ve çatlakları kapanır. Saç kepeğinde, kafa derisini lavanta yağı ile ovmanın kepekleri giderici etkisi vardır.

ISIRGAN YAĞLI ŞAMPUAN
İçindekiler: Isırgan yağı, zeytinyağı, zeytinyaprağı ekstraktı, saponin ekstraktı, potasyum hidroksit, coco yağı, sodyum klorür, polyquartenium 7, mpg, deionize su içermektedir.

Faydaları: Isırgan tohumu yağı, gençlik yağı olarak da bilinir. İçeriğindeki AHA maddesi nedeni ile cilde çok yararlıdır. Saç köklerinde DHT birikimini engeller. DHT hormonu erkek ve kadınlarda saç dökülmesinin başlıca faktörüdür.

ÇAY TOHUMU YAĞLI ŞAMPUAN 
İçindekiler: Çay tohumu yağı, zeytinyağı, zeytinyaprağı ekstraktı, saponin ekstraktı, potasyum hidroksit, coco yağı, sodyum klorür, polyquartenium 7, mpg, deionize su içermektedir.

Faydaları: Deri farmakolojisi ve kozmetik alanında kullanılır. Antibakteriyel, antiviral etkiyi artırır. Antimutagenik ve antioksidan özelliklere sahiptir.

SARIMSAK YAĞLI ŞAMPUAN
İçindekiler: Sarımsak yağı, zeytinyağı, zeytinyaprağı ekstraktı, saponin ekstraktı, potasyum hidroksit, coco yağı, sodyum klorür, polyquartenium 7, mpg, deionize su içermektedir.

Faydaları: Saç dökülmesinde ve saç kırlmasında kullanılır. Saçın uzamasına yardımcı olur.

KEKİK YAĞLI ŞAMPUAN
İçindekiler: Kekik yağı, zeytinyağı, zeytinyaprağı ekstraktı, saponin ekstraktı, potasyum hidroksit, coco yağı, sodyum klorür, polyquartenium 7, mpg, deionize su içermektedir.

Faydaları: Kuvvetli antiseptiktir. Yanıkları tedavi eder. Kekik yağı, banyoda sürüldüğü zaman romatizma ağrılarını büyük oranda azaltır.

PAPATYA YAĞLI ŞAMPUAN 
İçindekiler: Papatya yağı, zeytinyağı, zeytinyaprağı ekstraktı, saponin ekstraktı, potasyum hidroksit, coco yağı, sodyum klorür, polyquartenium 7, mpg, deionize su içermektedir.

Faydaları: Vücuda rahatlık verir. Yumuşatıcı ve rahatlatıcıdır. Hassas ciltler için tavsiye edilir. Problemli ciltlerde yara iyileştiricidir. Cildi besler ve pürüzsüzleştirir. Saç dökülmesi ve saç bakımında faydalıdır.

PORTAKAL YAĞLI ŞAMPUAN 
İçindekiler: Portakal yağı, zeytinyağı, zeytinyaprağı ekstraktı, saponin ekstraktı, potasyum hidroksit, coco yağı, sodyum klorür, polyquartenium 7, mpg, deionize su içermektedir.

Faydaları: Portakal yağı, akne oluşumuna engel olur. Bedeni ve cildi rahatlatarak parlaklık verir. Dinlendirici ve nemlendirici özelliği vardır.

Kaynak: Prof.Dr. Ahmet Maranki

Saçın, cildin üzerinde görünen kısmı tel, baş derisinin altında kalan kısmıysa kök, yani ‘Saç folikülü’dür. Bu kısmı saçın beslenmesini sağlayan küçük bir depo diye nitelendirebiliriz. Saç telinin kalınlığını belirleyen ana etken saç folikülünün boyutudur. Bu boyutu belirleyen, genetik faktörlerin yanı sıra, kökün ne derece iyi beslendiğidir. Saç derisinden salgılanan sebumla (yağ) tıkanan kökün, iyi beslenmesi mümkün değil. Bu da fonksiyonunu iyi yapamaması, dolayısıyla saç telinin kalitesinin düşmesine neden olan önemli bir etken. Sabunla, köpürt ,durula.. Bunlar saç bakımı için klasik tavsiyeler fakat yalnızca şampuan ve bakım kremi sağlıklı saçlara sahip olmanıza yetmez. Özellikle yaz aylarının sona erdiği bu vakitlerde güneşin ve deniz suyunun yıprattığı saçlarınızı korumak sizin elinizde. Muhteşem saçların anahtarı duştan sonra , doğru mutfağa gidip saçlarınıza ihtiyacı olanı vermektir. Böylece yıpranmış saçlarınıza bakım yapar, hem de sonbaharda oluşabilecek saç dökülmelerine karşı önlem almış olursunuz. Mevsimle bir ilgisi yok ben doğuştan zayıf, cansız saçlara sahibim diyorsanız da sakın endişelenmeyin! Uzun, sağlıklı ve güçlü saçlara sahip olabilirsiniz hem de saç bakım ürünlerine , kuaförlere bir servet ödemeden. Dengeli ve besleyici bir diyet saçlarınızda harikalar yaratacaktır. Saçlarımızı, vücudumuzda olan biteni gösteren bir barometre olarak nitelendirebiliriz. İşte bu nedenle iyi ve dengeli bir beslenme, saçlar üzerinde önemli ve olumlu bir etkiye sahiptir. Tükettiğimiz tüm besinler, vücut tarafından küçük bileşenlere dönüştürüldükten sonra kullanılırlar. Tek yapmanız gereken saçınıza ihtiyacı olan besinleri vermektir.

İşte muhteşem saçlara sahip olmanızı sağlayacak TOP 10 BESİN:

1) SOMON: Omega-3 ile yüklenmiş somon, B12 vitamini ve demir içeren iyi kalite protein kaynağıdır. Kuru kafa derisinin omega 3 yağ asitlerine ihtiyacı vardır, eksikliğinde kuru kafa derisi ve kurumuş saçlarla birlikte bakışlarda donuklaşmaya neden olur.
Vejeteryanlara gelince , günlük beslenmeleri bitkisel omega-3 kaynağı olan keten tohumunu mutlaka günde 2 tatlı kaşığı içermelidir.

2) Koyu Yeşil Yapraklı Sebzeler:Ispanak, brokoli gibi koyu yeşil yapraklı sebzeler, vücudun sebum üretmek için ihtiyaç duyduğu A ve C vitaminlerinin mükemmel kaynakları.
Saç foliküllerinden salgılanan yağlı madde vücutta doğal saç bakımı sağlar, Koyu yeşil yapraklı sebzeler vücuda kalsiyum ve demir de sağlar.

3) Fasulye: Fasulye saçınız için iyi bir besin mi? Evet bu doğru. Kuru fasulye ve mercimek gibi kurubaklagiller saçlarınızın sağlıklı uzamasına yetecek kadar bol miktarda demir, çinko ve biotin içeren iyi protein kaynaklarıdır. Nadir rastlanan biotin eksikliği saç kırılmalarına neden olur. ADA’dan Ms. Blatner günde 3 ya da daha fazla porsiyon mercimek ya da fasulye tüketimini önermektedir.

4) Yağlı Tohumlar(Fındık, Ceviz): Sağlıklı ve canlı saçlara sahip olmanın yolunun ceviz ve fındık tüketmekten geçtiğini biliyor muydunuz?

Brezilya fındıkları sağlıklı saç derisi için çok önemli bir mineral olan selenyumun doğadaki en iyi kaynağıdır . Ceviz de saç bakımına yardımcı AHA ve omega-3 yağ asitlerini içerir. Bu yağlı tohumlar pekan cevizi, kaju ve badem gibi müthiş derecede çinko içerir ki çinko eksikliğinde saç dökülmesi kaçınılmaz bir sonuçtur. İşte bu yüzden sağlıklı saçlar için hazırladığınız menüye fındık ve cevizi eklemeyi unutmayın.

5)Tavuk ve Hindi eti: Tavuk ve hindi eti içerdiği yüksek protein sayesinde saçlarınızı istediğiniz gibi sağlığına kavuşturur. Yetersiz ve düşük kaliteli protein saçlarınızın hem zayıflamasına hem de rengini kaybetmesine neden olacaktır.

6)Yumurta: Konu saçlar olduğunda yumurtanın çırpılmış ya da kızarmışolarak nasıl tüketildiğinin bir önemi yoktur. Nasıl servis edilmiş olursa olsun yumurta saçlarınız için bulabileceğiniz en iyi protein kaynağıdır. Yumurta ayrıca güzelliğiniz için çok önemli olan biotin ve B12 vitaminlerini de içerir.

İyi kaliteli protein olması açınıdan diyette tokluk sağlama , kas yapımı, metabolizma hızlandırmada da oldukça etkili olan yumurtaya diyetinizde yer vermeniz saçlarınız için de güzel bir hediye olacaktır.

7)Tam Tahıl:Tam tahıllı ekmekler ve tam tahılllarla zenginleştirilmiş kahvaltılık gevrekler saçlarınız için yüsek dozda çinko, demir ve b vitaminlerini içerir. Kilo probeminiz olmasa bile sağlıklı beslenmek adına ekmek, un, makarna, bisküvi vb besinlerinizi bir an önce tam tahıllılarıyla değiştirebilirsiniz.

Ayrıca kilo verirken saçlarınızın sağlığı da sizin önemliyse özellikle ara öğünlerde tüketmeniz de kilonuzu korumada büyük rol oynarken saçlarınızı da korur..

8 ) İstiridye:İstiridyenin en önemli özelliği afrodizyak etkisidir, ve sağlıklı saçlar üzerinde de bir o kadar etkilidir. Saçların uzamasında etkili çok güçlü bir antioksidan olan çinkonun anahtarı istiridye tüketmekte gizli.

9)Düşük Yağlı Süt Ürünleri: Düşük yağlı süt ve yoğurt , saç sağlığı için çok önemli bir mineral olan kalsiyumun en iyi kaynaklarıdır. Düşük yağlı süt ve yoğurt aynı zamanda yüksek kalitede protein kaynakları olan whey ve kazein de içerir.
Sağlıklı saçlara sahip olabilmek için ana öğünlerde olduğu gibi ara öğünlerde de kalsiyumdan zengin besinler tüketmek mümkün. Öğleden sonraki ara öğünde tüketmek üzere evden çıkmadan çantanıza küçük bir kapta peynir atmanız yeterli. Ayrıca omega-3 ve çinkodan zengin fındık, ceviz ve keten tohumu gibi besinleri günde 1 tatlı kaşığı tüketerek de saçlarınızın beslenmesini destekleyebilirsiniz.

10)Havuç: Saç derisinin sağlığı için çok önemli bir vitamin olan A vitamini için havuç mükemmel bir kaynaktır. Bakımlı ve sağlıklı saçlara sahip olmak istiyorsanız ana öğünlerinizde salatalarınıza havuç ekleyerek ve ara öğünlerinizde havuç tüketerek diyetinizde bu mükemmel besini ekleyebilirsiniz.

Diyetinize bu besinlerden yer vermediğinizde ve özellikle çok düşük kalorili diyetler uyguladığınızda kilolarınızla birlikte saçlarınızı da kaybetmeye başlayabilirsiniz. Düşük kalorili diyetlerde saçınızın sağlığı için çok önemli olan omega-3 , çinko, A vitamini ve kalsiyum düzeyleri de düşük olacağından düşük kalorili diyetlere başladıktan bir süre sonra saçlarınız donuk ve yıpranmış olabileceği gibi koparak hızla dökülmeye başlar. Bu ciddi problemi önlemek için , diyetinizi önce metabolizmanıza uygun düzenleyecek bir beslenme uzmanına başvuramalı ve omega-3 , A vitamini, çinko başta olmak üzere vitamin ve minerellerden zenginleştirilmiş bir beslenme programı uygulamalısınız.
A vitamini: Saç tellerinin gelişimi için yardımcı, ama saç derisi üzerinde de dengeleyici bir rol oynuyor. Karaciğer, yağlı balık, süt ürünleri, yumurta, ıspanak, marul, kırmızı renk meyve ve sebzelerde bulunuyor.

B4 vitamini: Saç folikülü için gerekli. Patateste, yumurta sarısında, meyvelerde, lahanada, domates ve ette bulunuyor.

B5 vitamini: Saçların uzaması, güçlenmesi için önemli. Karaciğer, yer fıstığı, brokoli, hububatlar, karnıbahar ve avokadoda bulunuyor.

B6 vitamini: Saçların canlılığı için gerekli. Kırmızı et, balık, yumurta, patates, muz, kuruyemiş, lahana ve ıspanakta bulunuyor.

Folik asit (B9): Saçlara canlılık ve parlaklık kazandırıyor. Karaciğer, ıspanak, lahana, brokoli, kuruyemişte bulunuyor.

E vitamini: Kan dolaşımına yararlı. Foliküllerin yaşlanmasını önlüyor. Kırmızı et, bitkisel yağlar, yumurta, yeşil yapraklı sebze, kuruyemişte bulunuyor.

Selenyum: Saç derisinin canlanması, kepeği önlemek için gerekli. Yumurta, ton balığı, domates, et, çikolatada bulunuyor.

Demir: Saç köklerini besliyor. Eksiliği durumunda saçlar zayıflıyor ve dökülüyor. Karaciğer, et, ceviz, yumurta sarısı, bira mayasında bulunuyor.

Çinko: Yağ üretimini dengeliyor. Deniz ürünleri, karaciğer, tavuk eti, kırmızı et, badem ve süt ürünlerinde bulunuyor.

Dyt. Merve Tığlı

Özellikle yeni yürüyenler için her şampuan ve saç tarama bir savaş demektir. Eğer yeterince cesursanız saçlarını kestirebilirsiniz.

“Kızım başında saçlar ile doğmuştu ve bunlar giderek düzensizleşmeye başladı. Artık idare etmesi zor bir hal aldı.”

Fazla saçı olmayan 9 aylık bir bebeğe annelik yapmak rahattır. Fakat düzensiz, uzun saçlı bir bebekle uğraşmak herkesi çıldırtabilir.İşler düzelmeden evvel iyice kötüye gider. Özellikle yeni yürüyenler için her şampuan ve saç tarama bir savaş demektir. Eğer yeterince cesursanız saçlarını kestirebilirsiniz. Aşağıdaki ipuçlarına uyarak işleri biraz daha kolay bir hale sokabilirsiniz :

• Yıkamadan önce saçları açın, çünkü kuruduktan sonra saçları karışabilir,
• Eğer bebeğiniz – çocuğunuz izin veriyorsa şampuan sonrası özel bebek saç kremlerini kullanın, eğer daha fazla banyoda oturmak istemiyorsa, kremli şampuan kullanın. Böylece taramak daha kolay olacaktır.
• Geniş dişli tarakları ve uçları plastik kaplı fırçaları tercih edin. İnce dişli taraklar saçların kırılıp kopmasına yol açar.
• Saçları bir elinizle açmaya çalışırken, diğer elinizle de saç diplerini tutun ki siz çekince çocuğunuzun canı yanmasın.
• Saç kurutma makinesi kullanacaksanız fazla sıcağa ayarlamayın, zira çocuğun narin saçlarına zarar verebilirsiniz.
• Bebeğin saçını at kuyruğu yapmayın ve kurdela takmayın, çünkü bu bölgesel kelliklere neden olabilir. Eğer at kuyruğu yapacaksanız; fazla sıkmayın ve özel kurdelalar kullanın.
• İki aylık aralıklarla bu işte uzman salonlarda bebeğin saçlarını düzelttirin.
• Saç bakımlarını bebeğin yorgun, aç veya sıkıntılı zamanları dışında bir zamanda yapın.
• İşi eğlenceli bir hale getirmek için önceden farklı oyuncaklar verin. Ya da saç tarama işini aynanın önünde yapın, böylece sizi seyredip yaptığınızın sonuçlarını farkedebilsin.

Dr. Sıtkı Evrenkaya